ਲਕੀਰ ਤੋਂ ਹਟ ਕੇ ਮਹਿਲਾ ਕਿਰਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ

girlsਬਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿਚ ਸੈਕਸ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਨਾ ਮਨਾ ਹੈ, ਪਰ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫਿਰ ਵੀ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਤੜਕੀਲਾ – ਭੜਕੀਲਾ ਨਾਚ – ਗਾਣਾ ਦਿਖਾਏਗਾ, ਜਿੱਥੇ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਧੁੰਨੀ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਉੱਪਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਡੂੰਘੇ ਸਾਹ ਲੈਂਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਵਾਲੀਆਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਹੋਣਗੀਆਂ ਜੋ ਨਿਰਾਸ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਵੀ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਚਿਤਰਣ ‘ਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਸਿਰਫ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵੱਡੇ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਇਕਾਵਾਂ ਇੱਕ ਸਜਾਵਟੀ ਸਾਮਾਨ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਉਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਹੀਰੋ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਹੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਹੀਰੋਈਨਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਸਿਰਫ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਹੀਰੋ ਪਰਦੇ ਉੱਤੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਹੀਰੋਈਨ ਸੀਨ ਵਿਚੋਂ ਗਾਇਬ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਨਾਲ ਜਾਤੀ ਅਤੇ ਵਰਗ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਵਰਜਿਤ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਚੁੱਕਦੇ ਸਨ ਤਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲੀ ਨਾਇਕਾਵਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਸਿਆਣਿਆ ਅਤੇ ਸਰਾਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਸਾਲ 1950 ਦੇ ਬਾਅਦ ਸਥਿਤੀ ਬਦਲ ਗਈ। 1960 ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਬਾਅਦ, ਜਦੋਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨੋਰੰਜਨ ਹੀ ਮੁੱਖ ਮੁੱਦਾ ਬਣ ਗਿਆ, ਤਦ ਸਾਰੀਆਂ ਨਜਰਾਂ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਉੱਤੇ ਟਿੱਕ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦਰਕਿਨਾਰ ਹੋਕੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਗਰਿਕ ਵਰਗੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿਚ ਮਾਂ ਆਪਣੇ ਬੇਟੇ ਨੂੰ ਗਾਜਰ ਦਾ ਹਲਵਾ ਖਵਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਭੈਣ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਭਰਾ ਦੀ ਕਲਾਈ ਉੱਤੇ ਰੱਖੜੀ ਬੰਨਦੀ ਹੈ, ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ, ਨਾਇਕ ਦੀ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਲਈ ਵਰਤ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।
ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਅਪਮਾਨਿਤ ਕਰਦੇ ਸੰਵਾਦ ਫਿਲਮ ਦਾ ਅਜਿਹਾ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਅਸੀ ਧਿਆਨ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ। ਨਾਇਕਾਵਾਂ ਦੀ ਅਕਸਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖੂਬਸੂਰਤ ਸਰੀਰ ਲਈ ਕਿਸੇ ਚੀਜ ਨਾਲ ਤੁਲਣਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੈਮਰੇ ਨਾਲ ਨਾਇਕਾ ਦੇ ਹਰ ਇੱਕ ਅੰਗ ਨੂੰ ਉਭਾਰ ਕੇ ਦਿਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਸ਼ਲੀਲ ਅਤੇ ਦੋਹਰੇ ਮਤਲਬ ਵਾਲੇ ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਬੋਲ ਤਾਂ ਬਾਲੀਵੁਡ ਦਾ ਗਹਿਰਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਇਨਾਂ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਲਚਲ ਅਤੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਕਾਸਟਿੰਗ ਕਾਊਚ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਨੂੰ ਚਲਾ ਰਹੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਜੋ ਫ਼ਿਲਮਕਾਰ ਲਕੀਰ ਤੋਂ ਹਟ ਕੇ ਫਿਲਮਾਂ ਬਨਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਹਾਸ਼ੀਏ ਉੱਤੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਹੁਣ ਇੱਕ ਆਧੁਨਿਕ ਅਤੇ ਖੁੱਲੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵੀ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। 2017 ਬਾਲੀਵੁਡ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤ ਮਹਿਲਾ ਕਿਰਦਾਰਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸਾਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਲਿਪਸਟਿਕ ਅੰਡਰ ਮਾਈ ਬੁਰਕਾ, ਅਨਾਰਕਲੀ ਆਫ ਆਰਾ, ਏ ਡੇਥ ਇਨ ਦ ਗੰਜ ਅਤੇ ਤੁਮਹਾਰੀ ਸੁਲੁ ਵਰਗੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਆਈਆਂ, ਜਿਨਾਂ ਨੇ ਚੰਗਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਰੰਪਰਕ ਕਿਰਦਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਨਾਂ ਫਿਲਮਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਜਰੂਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਰੋ – ਰੋ ਕੇ ਬੇਹਾਲ ਹੋਣ ਦੀ ਬਜਾਇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪਰਸਥਿਤੀਆਂ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਲਈ ਰਸਤੇ ਵਿਖਾਏ।